PRAWIDŁOWY ROZWOJ SZCZENIĘCIA A KWARANTANNA W OKRESIE MIĘDZY SZCZEPIENIAMI – CZY MUSIMY WYBIERAĆ ?

Zachowanie dorosłego psa jest tylko w 15-20% uwarunkowane genetycznie. W ponad 80% zależy ono od wpływów otoczenia. Dlatego tak ważne jest stworzenie szczenięciu właściwych warunków rozwoju psychicznego, zaczynając od jego poczęcia. W okresie szczenięcym pies musi nauczyć się, do jakiego gatunku należy, jakie są gatunki zaprzyjaźnione, jakie otoczenie jest bezpieczne, jak się porozumiewać z innymi osobnikami, jak zachowywać się w różnych sytuacjach, jak żyć w grupie społecznej oraz jak stać się niezależnym.

Tu rodzi się pytanie: jak sprawić, by, nie zwiększając ryzyka zachorowania szczenięcia na choroby zakaźne, zadbać o prawidłowy rozwój psychiczny szczenięcia? W tym artykule postaramy się na to pytanie odpowiedzieć.

              Rozwój szczenięcia możemy podzielić na kilka faz:

  • okres przed narodzeniem (prenatalny),
  • okres od narodzin do wieku 2 tygodni, moment otwarcia oczu (neonatalny),
  • okres od 2 tygodnia do ok. 3 tygodni, pojawienie się reakcji na hałas (przejściowy),
  • okres od 21 dnia życia do 3 miesięcy (okres socjalizacji).

Skupimy się tu głównie na okresie socjalizacji. Wyróżniamy dwie fazy okresu socjalizacji. Są to:

- faza przyciągania, trwająca od 3 tygodnia do 12 tygodnia, osiągająca maksimum w 5 tygodniu życia – w tej fazie szczenię jest ciekawe wszystkiego, co znane i nieznane, jednocześnie nie ma dla niego żadnej bariery, by się do tego zbliżyć;

- faza awersji (cofania, ucieczki i strachu), trwająca od 5 tygodnia, osiągająca maksimum w 12 tygodniu życia.

Zachodzenie na siebie tych dwóch faz odpowiada fazie wrażliwej.

Okresem najbardziej sprzyjającym socjalizacji jest czas miedzy 3 a 7 tygodniem życia. Miedzy 3 a 5 tygodniem szczenię jest zainteresowane wszystkim, co je otacza, przywiązuje się do wszystkich gatunków, które spotyka. Począwszy od wieku 5 tygodni, doświadczenia powinny być pozytywne, aby socjalizacja przebiegała prawidłowo, gdyż rozpoczyna się wtedy faza awersji, podczas gdy faza przyciągania zaczyna powoli słabnąć. Pomiędzy 7 a 10 tygodniem chęć zbliżania się i przyjazne reakcje wobec nieznanego stopniowo maleją, natomiast od 5 tygodnia nasila się nieufność i lęk przed nieznanym. Szczenię przyjaźnie reaguje na znane obiekty, natomiast z coraz większą nieufnością podchodzi do obiektów nieznanych, nowych. Wzrasta także wrażliwość na silne bodźce, np. hałas, huk, błysk światła. Takie zachowanie jest uzasadnione biologicznie – w tym wieku dzikie szczenięta zaczynają opuszczać norę i są narażone na wiele niebezpieczeństw. Po 12-14 tygodniu awersja lub strach do tego co nieznane dominuje i socjalizacja staje się dużo trudniejsza. Szczenię mniej chętnie przywiązuje się do innych gatunków.

Brak stymulacji socjalnej i sensorycznej w wieku od 3 tygodnia do 3 miesiąca pozostawia trwałe ślady w postaci rożnych zaburzeń zachowań. Ich nasilenie zależeć będzie od ilości  brakujących bodźców.

Cały ten proces rozwoju psychicznego w okresie socjalizacji szczenięcia nakłada się na okres

kwarantanny między szczepieniami, który jest również niezwykle ważnym czasem w życiu szczenięcia.

Ogólnie przyjęte schematy szczepień zalecają wykonanie pierwszego szczepienia w 6 tygodniu życia. Powinno być ono wykonane, gdy szczenię jest jeszcze przy matce. To szczepienie jest bardzo ważne. Nowy właściciel musi być pewny, że szczepienie zostało wykonane w odpowiednim czasie i przez odpowiednią osobę, tzn. w książeczce szczepień musi być data podania szczepienia, naklejka z numerem serii, nazwą producenta i datą ważności oraz podpis i pieczątka lekarza weterynarii.

Kolejne szczepienie, przypominające, przypada na 9 tydzień życia. To szczepienie odbywa się u nowego właściciela lub nadal u hodowcy, jeśli nie znaleziono dla szczenięcia nowych właścicieli. Zasady dokumentacji takiego szczepienia są dokładnie takie same jak przy pierwszym szczepieniu.

Ostatnie szczepienie przypominające wypada w 12 tygodniu życia. Teraz możemy być pewni, że szczenię uzyskało odpowiednią odporność przeciwko chorobom, na które zostało zaszczepione. Pozostaje jeszcze kilka dni do końca kwarantanny i można rozpocząć wychodzenie z psem na spacery. Można także pozwolić na kontakt z innymi psami.

W czasie kwarantanny psy powinny pozostawać w domu, nie kontaktować się z patogenami. Powinniśmy zapewnić szczenięciu w miarę sterylne warunki. Pies nie powinien mieć dostępu do obuwia, w którym wychodzimy na dwór, nie powinniśmy pozwalać, by inne psy przychodziły na nasz teren i kontaktowały się z naszym psem. Spełnienie tych warunków ogranicza psu możliwość socjalizacji, ale pozwala uniknąć zachorowania na chorobę zakaźną.

Jak zadbać o prawidłowy rozwój psychiczny, nie zwiększając jednocześnie ryzyka zachorowania?

Do niedawna nie zajmowano się tym zagadnieniem. Psy były szczepione według odpowiedniego schematu i były poddawane kwarantannie. Wszystko wydawało się prawidłowe do momentu pojawiania się problemów wychowawczych. Pies atakował inne psy, biegał za rowerami, atakował dzieci, bał się różnych napotkanych rzeczy.

Takie zachowanie wynika ze złej socjalizacji. Można je oczywiście w odpowiedni sposób korygować, ale jest to trudne i czasochłonne zadanie. Lepiej zapobiegać niż leczyć, zwłaszcza że niektóre z zachowań mogą być niebezpieczne dla innych i dla samego psa.

Psychologia psów jest dziedziną, która ciągle się rozwija w Polsce, ale już dziś wiemy na 100%, że im wcześniej rozpoczniemy pracę ze szczenięciem, tym wcześniej dostrzeżemy efekty naszej pracy, która doskonale utrwali się w psychice psa. W wielu państwach europejskich powstały przedszkola dla szczeniąt, gdzie przyjmowane są psy od 8 tygodnia życia. W Polsce również istnieją takie szkoły, ale szczenięta są nieco starsze, znacznie przeważa już u nich faza awersji nad fazą przyciągania, więc szkolenia mogą nie być zbyt przyjemne dla szczenięcia.

Polskie Stowarzyszenie Treserów ma na celu stworzenie szkół, które będą przyjmowały szczenięta już od 8 tygodnia życia. Psy przez zabawę  będą zdobywały nowe bodźce niezbędne do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie ludzkim, a jednocześnie nauczą się podstawowych komend z zakresu posłuszeństwa.

Zarówno szkoły jak i właściciele szczeniąt muszą spełnić określone warunki dotyczące przyjmowania do grup.

Szkoły będą musiały zapewnić wszystkim kursantom takie same zasady przyjęć, bez żadnych wyjątków, odpowiednie warunki higieniczne, co będzie kontrolowała komisja powołana przez Stowarzyszenie. Właściciele psów będą musieli przy zapisie do grupy okazać książeczkę zdrowia, która zawierać będzie informację o minimum dwóch szczepieniach, odrobaczeniu oraz  zaświadczenie zdrowia, które wystawi lekarz weterynarii.

Dzięki takim szkołom damy szansę psom na prawidłowy rozwój w środowisku ludzkim, a ludziom na ogromną radość z bezstresowego życia z dobrze wychowanym i zdrowym psem.

 

  • Członek Polskiego Stowarzyszenia Treserów
  • Izabela Wierzbicka

>>>>WSTECZ<<<<